Yaşlılarda güneş ışığı ve düşük antioksidan düzeylerine dikkat!

CHICAGO – JAMA yayınlarından Oftalmoloji Arşivi’nde yer alan bir rapora göre; antioksidanların düşük plazma düzeyi ve güneşin mavi ışığına maruz kalmanın yaşa bağlı makula dejenerasyonuyla (AMD) ilişkili olduğunu ileri sürüyor.

Makalede yer alan diğer bilgiler arasında retinanın ışığın tahrip edici etkilerine karşı hassas olduğu vurgulanıyor. Makalenin yazarlarına göre; UV radyasyon dalgaları kornea ve lens tarafından çokça emildiğinde retina da mavi ışık dahil görünür ışığa maruz kalıyor. Hayvanlar üzerindeki araştırmalar ve laboratuvar çalışmaları mavi ışığın retinayı zedeleyebileceği ve makulanın dejenerasyonuyla ortaya çıkan AMD gelişimine katkıda bulunabileceği ileri sürülüyor.

Antioksidan enzimler ve C ve E vitaminleri, karotenoidler (lutein ve zeaksantin) ve çinko; mavi ışığın retina üzerindeki zararlı etkilerine karşı koruyucu olabilirler. Londra Hijyen & Tropikal Tıp Okulu’ndan Dr. Astrid E. Fletcher ve arkadaşları, Avrupa Göz Çalışması’nda yer alan ve yaş ortalaması 73.2 olan 4.753 erişkinde bu besinlerin kandaki düzeylerini ölçtüler. Katılımcılar ayrıca yaşamları boyunca güneşe ne kadar maruz kaldıklarıyla ilgili bilgiler verdiler ve AMD incelemesi yapıldı.

Bilgileri tam olan 4.400 katılımcıdan 2.117’sinde AMD görülmedi; 101 kişide neovasküler AMD ve 2.182 kişide ise başlangıç düzeyinde AMD saptandı. Genel olarak, mavi ışığa maruz kalma ile neovasküler veya başlangıç aşamasındaki AMD arasında bir ilişki yoktu. Ancak, antioksidan düzeyleri en düşük olan bireylerin dörtte birinde mavi ışığa maruz kalma ile neovasküler AMD arasında ilişki bulundu. Yazarlar, “Özellikle zeaksantin, alfatokoferol ve C vitamininden oluşan kombinasyonun düşük düzeyleri ile neovasküler AMD arasındaki ilişki yaklaşık dört kat fazlaydı” dediler.

Elde edilen sonuçlara dayanarak yazarların verdiği kritik önerilerde şunlar yer alıyor: “Önemli antioksidanlar besinlerle, önerilen miktarlarda alınmalı; C vitamini ve çinko ihmal edilmemeli; karotenoidden zengini meyve ve sebzeler daha fazla tüketilmeli”. Bunlara ek olarak bireylerin retinalarını mavi ışığın hasarlarından koruyabilmeleri için dışarı çıkarken geniş kenarlı şapkalar ve güneş gözlükleri kullanmalarının önemine de dikkat çekiliyor.

Sonuç olarak toplum içinde AMD başlangıcını saptayabilmek için düşük maliyetli taramalar yapılamıyorsa da yazarlar; özellikle orta yaş grubu için gözlerin korunmasını ve beslenmeye dikkat edilmesini öneriyorlar.