Tam Gün Yasası Başbakanlık'ta
Sağlık Bakanlığı’nın hazırladığı Tam Gün Yasa tasarısı taslağının Başbakanlığa gönderildiği bildiriliyor. Taslakta, kamuda çalışan hekimlerin tam zamanlı çalışmalarına ilişkin düzenlemelerin yanı sıra kamu sektörü dışında çalışanlar için de özel düzenlemelere yer veriliyor. Taslak, Bakanlar Kurulu’nda imzalandıktan sonra tasarı niteliğini kazanacak.
Tam güne geçiliyor, asker hekimler istisna tutuluyor
Taslakla yaklaşık otuz yıldır uygulanan Sağlık Personelinin Tazminat ve Çalışma Esaslarına Dair Kanun ilga ediliyor. Bu kanun, kamuda çalışan hekimler ve diğer sağlık görevlilerinin yarı zamanlı çalışmalarının da yasal dayanağını oluşturuyor.
Tasarı kanunlaştığında, sağlık personelinin yarı zamanlı çalışmasına ilişkin yasal dayanak ortadan kalktığı için sağlık personeli tam zamanlı çalışmak zorunda olacak. Bu Kanunun ilga edilmesiyle, sağlık personelinin yasal çalışma süresi de Devlet Memurları Kanununda belirlenen süre kadar yani haftada 40 saat olacak. Taslakta asker hekimlerin yarı zamanlı çalışma hakları korunuyor.
Serbest çalışma ek ödeme kriteri olmaktan çıkarılıyor
Taslakta ayrıca Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun’da da değişikliğe gidiliyor. Yeni uygulamada, tam gün çalışma esası getirildiğinden, personelin serbest çalışıp çalışmaması bir döner sermaye ek ödemesi kriteri olmaktan çıkarılıyor.
Serbest çalışma da sınırlandırılıyor
Tasarıyla hekimlerin serbest çalışmaları da sınırlandırılıyor. Yeni uygulamaya göre hekimler üç farklı statüde mesleklerini icra edebilecek. Birinci kategoride sadece kamu sektöründe çalışılabilecek. İkinci çalışma kategorisi ise Sosyal Güvenlik Kurumuyla anlaşmalı özel sağlık kuruluşları. Bu grupta yer alan bir sağlık kuruluşunda çalışan hekim, hem kamuda hem de Sosyal Güvenlik Kurumuyla anlaşması olmayan özel sağlık kuruluşlarında çalışamayacak. Ayrıca bu grupta çalışan hekimlerin muayenehane açması da yasaklanıyor. Üçüncü çalışma kategorisi ise Sosyal Güvenlik Kurumuyla anlaşması olmayan özel sağlık kuruluşları. Bu grupta yer alan bir sağlık kuruluşunda çalışan hekim hem kamuda hem de Sosyal Güvenlik Kurumuyla anlaşmalı özel sağlık kuruluşlarında çalışamayacak. Düzenleme sadece bu kategoride çalışan hekimlere aynı zamanda muayenehane açma hakkı tanıyor.
Vaka başı görevlendirilme
Taslağa göre, üniversite ve Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarında çalışan sağlık personeli, kendisinin ve kurumunun muvafakatiyle, üniversite ve Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarında yarı zamanlı olarak görevlendirilebilecek. Bu görevlendirilme ihtiyaç halinde vaka başı da olabilecek. Bu şekilde görevlendirilenlere de yaptıkları iş karşılığında döner sermaye ek ödemesi yapılacak.
Yabancı hekimler de tasarıda
Tasarıyla 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunda da değişikliğe gidiliyor. Yeni düzenlemede Türkiye’de hekimlik yapabilmek için Türk olmak şartı kaldırılıyor. Tasarı kanunlaşırsa, bundan böyle yabancı hekimler de diploma denkliklerini almaları şartıyla Türkiye’de hekimlik yapabilecek.
Radyasyon çalışanları da “unutulmadı”
Tasarıyla iyonlaştırıcı radyasyona maruz olarak çalışan personelin çalışma süresinin diğer personel gibi haftada kırk saat olması öngörülüyor. Yeni uygulamada iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalan personelin belli bir sınır değerin üzerinde radyasyon alması durumunda izin kullanması sağlanacak.
YORUM
“Bir çok hekimin itiraz edeceği kesin”
Medical Tribune Hukuk Danışmanı Av. Erkin Göçmen, Tam Gün Yasa Taslağını değerlendirdi.
1- Tam gün esasına dayalı çalışma ilk kez 1979 yılında hayata geçirilmiş ancak çok kısa bir süre uygulanmış, bir süre sonra da kanun yürürlükten kaldırılmıştır. Sağlık personelinin çalışmasıyla ilgili olarak halen yürürlükte olan kanun, 31 Aralık 1980 tarihinde yürürlüğe giren Sağlık Personelinin Tazminat ve Çalışma Esaslarına Dair Kanundur. Otuz yıla yakın bir süredir uygulamada olan bu kanuna göre, kamu sağlık personeli isterse mesleğini serbest olarak icra edebiliyor.
2- Halihazırdaki taslağın amacı da esas olarak kamu sağlık personelinin çalışma süresini haftada 40 saate indirmek ve serbest çalışmalarını yasaklamak.
3- Taslağın asker hekimlere ilişkin hükmü en zayıf noktasını oluşturuyor. Bilindiği üzere taslakta asker hekimlerin kısmi zamanlı çalışma hakları korunuyor. Bu durumun Anayasanın eşitlik ilkesine aykırılığı tartışmasının mutlaka gündeme geleceğini düşünüyoruz. Daha şimdiden birçok hekimin bu hükme itiraz edeceği anlaşılıyor. Bu durumda Anayasa Mahkemesi’nin kararının ne olacağını kestirmek oldukça güç.
4- Anayasa Mahkemesi son yıllarda verdiği bir kararda durum ve konumlarındaki özelliklere göre, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kural ve değişik uygulamaların gerekli olabileceğini vurguluyor. Yüksek Mahkeme anayasal eşitliği, fiili değil hukuksal eşitlik olarak tanımlıyor. Bu yaklaşımla Mahkemenin asker hekimlerin uygulamanın dışında bırakılmasını hukuka aykırı görmeme ihtimali daha yüksek görünüyor.
5- Ancak özel sektörde hekimlerin çalışma sahalarının kategorize edilerek daraltılması kanaatimizce taslağın en sorunlu noktasını oluşturuyor. Bilindiği üzere taslağa göre özel sektörde çalışan hekimin Sosyal Güvenlik Kurulumuyla sözleşmesi olan ve olmayan kuruluşlarda aynı anda çalışmasını yasaklıyor.
6- Bu hüküm kamu kaynaklarının korunması, kamuda kısmi zamanlı çalışmanın sakıncalarının özele taşınmaması gibi argümanlarla gerekçelendiriliyor. Ancak sakınca teşkil eden davranışlar zaten yasaklanmış ve cezai yaptırıma tabi tutulmuş iken bir de bu alanda çalışacak herkesin potansiyel suçlu ilan edilerek çalışma haklarının sınırlandırılmasının açıkça hukuka aykırı olduğunu düşünüyoruz.
7- Eğer kamu denetim görevini layıkıyla yerine getirirse en önemli temel haklardan birisi olan çalışma hakkı da bu denli sert bir önemle sınırlandırılmayacaktır. Tasarının özellikle bu maddesinin Anayasa Mahkemesi engeline takılması ve iptal edilmesi muhtemel görünüyor.
8- Tasarıda radyasyon çalışanlarının durumu da araya sıkıştırılmış ve 40 saat uygulaması bu grup sağlık çalışanı için de geçerli sayılmıştır. Böylece seksen yıla yaklaşan bir uygulamaya son verilmek istenmektedir. Bu kuralın da Anayasa Mahkemesine taşınma olasılığı yüksek. Keza işçi statüsünde çalışanlar için bu süre günde 7.5 saatle sınırlandırılmış durumda.
9- Bakan Akdağ döneminde uygulamaya konulan Sağlıkta Dönüşüm Programının temel unsurlarından birisi de kamu sağlık çalışanlarının tam gün esasına göre çalışması uygulamasına geçilmesiydi. Sağlıkta Dönüşüm Programı, SSK hastanelerinin devri ve aile hekimliği gibi son derece sıkıntılı alanlarda bile kayda değer bir dirençle karşılaşmadan uygulamaya konulurken, tam süre çalışma konusunun, oldukça geç sayılabilecek bir dönemde gündeme gelmesi, sürecin oldukça sancılı olacağını da gösteriyor. Tasarıya karşı gelişebilecek bir direncin Sağlık Bakanlığını ve hatta hükümeti zorlaması beklenmelidir.
