Kemiğin avasküler nekrozuna işlevsel çözüm Türkiye’den geldi

Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyeleri Doç. Dr. Tahsin Beyzadeoğlu ve Yrd. Doç. Dr. Halil İbrahim Bekler, osteonekroz hastalığının tedavisinde bir ilki gerçekleştirdiler. Ortopedistler diz kemiği tamamen nekroze olan 3 hastanın fibula kemiklerini damarlarıyla birlikte operasyonla aldılar ve nekroze olan kemik bölgesini temizledikten sonra fibulayı damarlarıyla dize yerleştirdiler. 1.5 yıl içinde damarlar yeni kemiği besledi ve alınan fibulanın yerine yenisi oluştu. Doç. Dr. Beyzadeoğlu ve Yrd. Doç. Dr. Bekler uluslararası kongrelerde sunumunu yaptıkları çalışmaları hakkında Medical Tribune’ün sorularını yanıtladılar.

MT: Kemik ölümüyle ilgili çalışmanız hangi ihtiyaçtan kaynaklandı?

Kemik avasküler nekrozları genellikle genç yaş grubu hastalarda görülen ve kemiğin özellikle eklem yaptığı bölgelerini tutan bir hastalıktır. Eklem yüzeylerine komşu kemik yapılarında kemik ölümlerine neden olan bu hastalık ne yazık ki eklem bozuklukları yaratmaktadır. Kemik canlı bir dokudur, günlük yüklenmelere bağlı olarak sürekli şekil değiştirir. Kemiğin içindeki trabekül adı verilen yapı oluşan mikro kırıkları sürekli onarır. Bir benzetme yapmak gerekirse; kemik sürekli onarım gören bir betonarme yapı gibidir. Ölen kemik kendi kaderine bırakılmış bir bina gibi yavaş ya da hızlı yıkıma uğrar.

Bu hastalık kalça, diz, omuz gibi ana eklemleri tutan kemiklerde oluştuğunda ana tehlike bu eklemlerde artroz oluşmasıdır. Bu süreç kemiğin ölümü, ölen kemiğin yavaş yavaş kırılarak eklem yüzeylerinde çökmeler oluşması ve eklemde ciddi artroz gelişimi şeklinde ilerler.

Artroz; ağrı ve aksama gibi yakınmalara yol açarak kişinin hayat standardında düşmeye neden olur. İleri yaş grubunda protez uygulamaları ile tedavi edilen bu hastalık genç hastalarda protezlerin dayanma süreleri nedeni ile sorunlar yaratabilmektedir. Amacımız kemik ölümüyle bize başvuran hastaların eklemlerini oluşabilecek bozulmalardan korumaktır. Bu amaçla, ölen kemiğin canlı bir başka kemikle takviye edilmesine yönelik bir tedavi planladık.

MT: Yöntem kaç kişide uygulandı? Bu hastaların başka yöntemlerle tedavi edilmeleri de mümkün mü?

Çalışmamız şu ana dek sınırlı sayıda hastaya uygulandı. Bunun ana nedeni bu tekniğin son derece yeni olmasıdır. Yurtiçi ve yurtdışı bilimsel kongrelerde, toplantılarda sunumları yapılan ve ilgi uyandıran bu tekniği uygun hastalarda kullanmaya devam ediyoruz. Şu ana dek uygulanan hastalarımızın tümünde tam başarı elde ettiğimizi söyleyebiliriz. Sonuçlarımız başarılı, ancak bir başka tedavi seçeneğinin olmadığını söyleyemeyiz. Kanımızca yöntemimizin uygun vakalarda diğer seçeneklere üstünlüğü vardır.

MT: Çalışmanızda uyguladığınız “damarlı fibula” operasyonu hakkında bilgi verebilir misiniz?

Fibula, greft olarak kullanılabilen bir kemiktir. Bu kemiğin özelliği, bir başka bölgede kullanılmak üzere çıkarıldığında hastada bir eksiklik ya da sakatlık yaratmamasıdır. Bu kemik ayrıca son derece sağlam, sert ve dayanıklıdır. Yıllardan beri kemik ameliyatlarında başarıyla greft olarak kullanılmaktadır. Kemik greftleri damarsız da uygulanabiliri ancak damarsız uygulamalarda nakledilen parça canlılığını kaybetmekte, daha sonra yeniden canlanmaktadır. Bu yeniden canlanma nakledilen bölgeye göre değişmekle birlikte aylar sürmektedir. Ancak bu sırada nakledilen kemik özelliklerinin bir kısmını yitirmekte ve istenen sonuç alınamamaktadır. Oysa damarlı olanda kemiği besleyen damarlar korunmakta ve alıcı bölge damarları ile devamlılıkları sağlanmaktadır. Yani ilk andan itibaren kemiğin tüm yaşamsal faaliyetleri sürmektedir.

MT: Yöntemin başka alanlarda da uygulanması mümkün mü?

Damarlı fibula nakli kemik ihtiyacı olan her bölgede uygulanabilir. Bizim tekniğimizde ölü bir kemik bölgesini dolduran canlı bir yapı olabildiği gibi, kemik kayıplarında kaybolmuş bir kemiğin yerine de geçebilir. Özellikle tümör ameliyatlarında, tümörlü kısım çıkarılır. Tümör kemikteyse kemiğin bir bölümü ya da tamamının çıkarılması gerekebilir. Bu işlemler sonrası eksik olan kemik kısmı damarlı fibula ile kolayca doldurulabilir. Ayrıca yurdumuzda trafik kazaları başta olmak üzere yüksek enerjili yaralanmalarda kemik dokular o derece parçalanmaktadırlar ki, kemik artık destek görevini yapamaz hale gelmektedir. Bu vakalarda da damarlı fibula başarı ile kullanılabilmektedir. Biz bu başarılı yöntemi diz bölgesinde uyguladık, diz bölgesinde çözüm bekleyen avasküler nekroz hastalığına bir tedavi alternatifi sunduk.

MT: Dünyada çalışmanızın benzer örnekleri mevcut mu? Çalışmanız ne zaman yayınlayacak?

Diz bölgesinde bizim çalışmamız bir ilki oluşturuyor. Ancak damarlı fibula yurdumuzda da başarı ile uygulanan bir tekniktir. Çalışmamız uluslararası yüksek prestijli bir dergide yayınlanmak için kabul edilmiştir ve şu an yayın aşamasındadır.

Haber/makale sınıfları: 
field_vote: