İnfeksiyonlar ve risk
Tıbbi müdahalelerdeki riskleri dikkate almak ve bu konuyu hastayla beraber değerlendirmek önemlidir. Ancak, hekim farklı risk durumlarını kıyaslamak zorunda kaldığında zorluklar yaşayabilir. Burada hekimin yapması gereken, olası riskleri iyi bilmek, tanımlayabilmek ve doğru kriterlere göre kıyaslayabilmektir. Örneğin antibiyotik kullanmadan önce “İnfeksiyonlarda 10 Temel İlkenin” bir kez daha hatırlamakta fayda olabilir.
Hata insana mahsus! Amerikan Ulusal Sağlık Enstitüsü, ABD’de her yıl 98.000 insanın sağlık sistemindeki hatalara bağlı olarak yaşamını yitirdiğini hesapladı. İsviçre’de de ağır hatalar yapılıyor olabilir mi? Sağlık Bakanlığı’na göre, İsviçre’de yılda 3.000 kişi tıbbi hatalara bağlı olarak ölüyor. Durumun ciddiyeti, yetkilileri örneğin uçak yolcularını sigortalamada kullanılan rapor sistemine benzer uygulamalara yöneltti. “Kritik İnsidansları Raporlama Sistemi” adı verilen bir düzenleme gündemde. Burada hedeflenen, hataların dile getirilebilmesi ve üzerinde tartışılabilmesi için yapıcı bir “hatalarla başa çıkma kültürü” oluşturabilmek. Hatalardan kaçınabilmek için; yapı, teknoloji, çalışma süreçleri, iletişim, ekip ve birey ilişkisi gibi çeşitli seviyelerde güvenlik önlemleri alınıyor.
Geçtiğimiz günlerde düzenlenen 13. St. Gallen İnfeksiyon Günleri’nde konuşan, St. Gallen Kanton Hastanesi Dahiliye Bölümü, İnfeksiyon ve Hastane Hijyeni Bölüm Başkanı Dr. Katia Boggian, “Hataların %50’sinin sistem kusurlarına dayandığını gördük ve aslında bir kez nedenleri anlaşıldıktan sonra bu hataların kolayca düzeltilebileceğini düşünüyoruz. Ama yine de; mutlak ve tam güvenlik diye bir şey de olamaz” diyor.
Belgeleme ve iletişim
Dr. Boggian’ın da dikkat çektiği gibi: “Hekimlik pratiğinde kabul edilebilir ve kabul edilemez riskleri birbirinden ayırabilmek ve kabul edilebilir olan lehine karar almak gerekir”. Diyelim ki bir hasta, pnömokok aşısı olduktan üç gün sonra kolunda şişme, aşılı bölgesinde kızarıklık, kızarmış bölgede ateş, dokunarak anlaşılabilir infiltrasyon, titreme ve 39 derecenin üstünde ateşle size geldi. Hastaya amoksisilin/klavulanik asit verdiniz. İki gün sonra hastanız telefon etti ve kolunun daha iyi olduğunu, ama şimdi de her tarafını kırmızı beneklerin sardığını söyledi.
Peki burada neler oldu? Retrospektif analiz, hastanın hastalık geçmişinde penisilin alerjisi olduğunun belirtildiğini, ama ilgili kutunun sarı bir yapışkanlı notla örtüldüğünü gösterdi. Üstelik, hastaya sadece bir ilaç markası verilmişti. Oysa penisilin alacağı söylenseydi, hasta ilaç alerjisine değinebilirdi. Bu olay sonucunda, hastalık geçmişlerine yapışkanlı not iliştirilmesi yasaklandı ve alerjilerin altının kırmızı kalemle çizilmesi kararlaştırıldı. Hastayla iyi iletişim kurmanın önemi de, bir kez daha anlaşılmış oldu.
Bir başka örnek…
Yaralanma sonrası infeksiyon gelişen bir hastaya, 2×500 mg ciprofloxacin veriliyor. Beş gün sonra hasta kontrole geldiğinde yaranın kötüye gittiği görülüyor ve cerrahi müdahaleyle yaranın temizlenmesi gerekiyor. Neden yara kötüye gitmişti? Bakteriyolojik tetkik, ortada bir s. aureus infeksiyonu olduğunu gösterdi.
Dr. Boggian, “cilt infeksiyonlarında işin içinde genellikle stafilokoklar ve streptokoklar bulunur” diyor ve ekliyor: “Oysa ciprofloxacinin gram pozitif mikroorganizmalara karşı spektrumu zayıftır. Mikroplar ilaca karşı hızla direnç geliştirebildiğinden, primer olarak gram pozitif spektrum beklenecek durumlarda, yumuşak doku infeksiyonlarında ilacın monoterapi olarak kullanılmaması gerekir.”
Dr. Katia Boggian, sonuç olarak infeksiyonlarda 10 temel ilkenin 3. ve 4. maddelerine özellikle dikkat çekiyor.
İnfeksiyonlarda 10 Temel İlke:
1. Endikasyonu kontrol edin
2. Doğru materyali alın
3. Hangi organizmalar söz konusu olabilir?
4. En iyi spektrumu olan antibiyotik hangisi olacaktır?
5. Kombinasyon tedavisi yerinde olabilir mi?
6. Konak faktörlerini dikkate alın
7. İlacın doğru yoldan verilmesi
8. Doğru dozaj
9. Kültür alındıktan sonra gerekli değişiklikleri yapmak
10. Doğru tedavi süresi
Kaynak: Medical Tribune - İsviçre
